Geschiedenis van de Sumatra (Ayam gallak)    

Over het ontstaan van het ras heerst nogal wat speculatie. Sommigen beweren dat ze een subras zouden zijn van Junglehoenders voor er ingekruisd werd met andere rassen. Anderen geloven dat ze een kruising zijn van Gallus varius, Groene junglehoenders of zelfs dat het fazantenkruising zou kunnen zijn. Hoe dan ook, het is ontstaan op Sumatra (Indonesië- Soenda eilanden) en is een van de oudere hoenderrassen. Ondanks de elegante verschijning zijn het toch echte vechthoenders. Onder de naam Ayam Sumatra waren de Sumatra’s zuiver in gebruik voor hanekampen.

                                     Vroege tekening, rond 1895, tekenaar onbekend.                                               

 Raskenmerken

Kleurslagen

In Nederland is alleen de zwarte kleurslag met kevergroene glans erkend en daarmee ook de meest bekende kleurslag

Echter in Duitsland komen zwart rode dieren ook voor en in de oude DDR bestonden zelfs wildkleurigen, maar deze zijn uiterst zeldzaam.

   Zwart rode haan (1985) Fokker Josef Wolters                                Zwart rode  hen (1985) Fokker Jozef Wolters

 In Scandinavische landen en Amerika komen naast zwarte dieren ook blauwe dieren voor, en er zouden ooit door inkruising met witte leghorns een aantal witte exemplaren gefokt zijn, maar ik heb ze nog nooit gezien. In de jaren 1990 zijn er blauwe dieren uit Scandinavie naar Nederland gehaald en met die basis zijn nu een aantal fokkers van blauwe dieren. De blauwe dieren zijn te kruisen met zwarte.Uit blauwe onderlinge kruisingen kunnen vuilwitte (Splash) tevoorschijn komen, die uiterst geschikt zijn om de blauwe kleur te intensiveren, mocht deze te donker zijn.

Exterieur    

De houding van Sumatra doet fazantachtig aan, het lichaam wordt nagenoeg horizontaal gedragen. Zowel haan als hen hebben een laaggeplaatste, drierijige erwten kam, die zo klein mogelijk moet zijn. Dit kenmerk stamt nog uit de hanenkamp tijd, aangezien grote kammen sneller verwonden en hevig bloeden. 

De bevedering is strakaanliggend en vol.  Zadelbehang en halsbehang zijn bijzonder rijk. De staart is rijk bevederd en de sikkels buigen pas na tweederde van de lengte om, liefst niet slepend. De veerschachten zijn erg stijf en hard.

Bij de hennen zijn de bovenste staartstuurveren gebogen.  De poten zijn zwartachtig tot olijfgroen, met gele zolen. Witte zolen zijn op shows een uitsluitingsfout. Soms is de zool geel zwart gevlekt hetgeen gepaard lijkt te gaan met donkerdere kopversierselen.

Oude bloedlijnen : De huidige Europese standaard voor Sumatra vereist dat de staarten van de hanen niet de grond mogen raken. Een gevolg van de staarten zo fokken is dat deze ook minder vol zijn. De oude bloedlijnen zoals die in het oude Oost-Duitsland nog gefokt werden hadden veel langere en vollere staartpartijen. Deze staarten sleepten ook. Dankzij deze nog bestaande bloedlijnen hoort de Sumatra nog tot de langstaarthoenders. Rond 1995 zijn er dieren uit Oost-Duitsland naar Nederland gekomen waar nu nog afstammelingen van zijn. Amerikaanse lijnen hebben wel wat weg van deze oudere bloedlijn. Hun standaard vereist ook niet dat een staart niet slepend mag zijn.

Sumatrahanen kunnen meersporig zijn.Hoewel sommige stammen meerdere sporen echt uitgroeien vertonen andere stammen enkel spooraanzet.  Het is dan ook een typisch raskenmerk. (foto's W.van Ballekom)  

Gedrag

Sumatras zijn bijzonder alerte en beweeglijke hoenders. Bij gevaar kunnen ze loodrecht omhoog vliegen. De eieren zijn wit of licht van kleur.De hennen zijn redelijk goede legsters en kunnen soms vaker broeds worden in een seizoen, waarna ze als kloek bijzonder fel zijn in de verdediging. Een van mijn eigen kloeken heeft in de vlucht een duikeling gemaakt om een van haar kuikens uit de snavel van een ekster te redden en met succes. Alles wat voorbij komt vliegen wordt met behoorlijke pit aangevallen, zelfs de hond moest vacht afstaan.

Omdat Sumatras relatief dicht bij oerhoenders staan kunnen ze door te kleine behuizing nerveus van karakter worden en daardoor zelfs minder bevruchten. Door hoge roestplaatsen aan te leggen (hoge zitstokken) bevorderd men de training-ontwikkeling van de vleugelspieren en overige bespiering. Jonge dieren kun je het best veel aan mensenbemoeienis laten wennen omdat ze anders erg nerveus worden en koste wat kost uit handen proberen te blijven. Dieren die veel in handen zijn geweest kunnen relatief tam worden. Ondanks het vechthoenderbloed zijn Sumatras relatief tolerant ten opzichte van andere dieren, ook de hanen onder elkaar. Jonge haantjes willen nog wel eens vechten tot bloedens toe en in sommige gevallen kunnen hennen daar in meedoen. Nadat beslist is wie hoger staat in de pikorde blijven verdere gevechten meestal uit, op een enkel schijngevecht na.

Hanen die samen opgroeien tot in de puberteit spannen nog wel eens samen om een (oudere) hen tot dekking te krijgen,als de volwassen haan niet in de buurt is om ze terecht te stellen. Het is raadzaam om jonge hanen met hennen te laten opgroeien opdat ze bij latere harems weten hoe ze een hen het hof moeten maken. Haantjes die apart van hennen opgroeien zie je duidelijk afwijkend treedgedrag vertonen zodra ze hennen ter beschikking krijgen.(meer dwang)  

Sumatra´s eten net als de meeste andere hoenders insecten. Ze kunnen dan ook stevige gaten spitten en zijn meesters in uitbreken als er een lekker hapje aan de buitenkant van de ren rondkruipt. Voor een goede conditie is het aan te raden om Sumatra's een flinke uitloop te geven. Omdat Sumatra een niet doorgefokt ras is zijn ze vrijwel niet vatbaar voor bv.ziekte van marek. CRD (Chronic resperatory disease) komt bij Sumatra wel voor, maar dit is een genetisch bepaalde ziekte. Dieren die de ziekte in de genen hebben kun je beter niet gebruiken voor verdere fok aangezien het zeker overerft.