Home 
 De Sumatra 
 De Sumatra kriel 
 De Satsumadori 
 De Shamo 
 De Minohiki 
 Verzorging 
 Vererving 
 Aviaire Influenza 
 Foto's 
 Links 
 Vraag en aanbod 
 Gastenboek 
 Gamefowl art 
 Langstaartforum 
Langstaarthoenders




Vechthoenders, satsumadori, sumatra, langstaarthoenders, gedrag, raskenmerken

 
 




Het eiland Sumatra


Vroege tekening, bron:Poule de France
Sumatra (Ayam gallak)
 
Geschiedenis
 

Over het ontstaan van het ras heerst nogal wat speculatie. Sommigen beweren dat ze een subras zouden zijn van Junglehoenders voor er ingekruisd werd met andere rassen. Anderen geloven dat ze een kruising zijn van Gallus varius, Groene junglehoenders of zelfs dat het fazantenkruising zou kunnen zijn. (De Engelsen noemden ze vroeger Maleier fazanten.) Hoe dan ook, het is ontstaan op Sumatra (Indonesië- Soenda eilanden) en is een van de oudere hoenderrassen. Ondanks de elegante verschijning zijn het toch echte vechthoenders. Onder de naam Ayam Sumatra waren de Sumatra’s zuiver in gebruik voor hanekampen.

 




Blauwe Sumatra haan Foto Wanda Zwart

Rond 1850 zijn ze in Amerika ingevoerd waar ze door hun intense, groene glans en exotische karakter al snel aan populariteit toenamen. Nadat de hanekampen met dit ras aan populariteit verloor is men ze voor de show gaan fokken. In 1883 zijn ze in Amerika gestandardiseerd en opgenomenin de ASP (American Standard of Perfection) Rond diezelfde periode zijn ze in Duitsland geïntroduceert en rond 1900 in Engeland waarna andere Europese landen ook volgden.  In Nederland is de kriel variant gefokt, zowel in zwart als blauw, maar gezien hun aantal is dat momenteel een zeldzame verschijning.

 

 

 

 

 




Zwart-rode Sumatra haan, Foto Wolters


Zwart-rode sumatra hen, Foto Wolters


Blauwe Sumatra hen, Foto Wanda Zwart


Zwarte Sumatra hen, duidelijk te zien dat de bovenste staartstuurveren gebogen zijn. Foto Wanda Zwart


Kopstudie Sumatra haan,erg duidelijk te zien dat de erwtenkam laag geplaatst is,  Foto Wanda Zwart


Volledige groei van meerdere sporen, Foto W.v.Ballekom


Alleen spooraanzet, Foto W.v.Ballekom


Staart is vol, lange sikkels en zadelbehang.Foto Wanda Zwart

Raskenmerken

Kleurslagen

 

In Nederland is alleen de zwarte kleurslag met kevergroene glans erkend en daarmee ook de meest bekende kleurslag

Echter in Duitsland komen zwart rode dieren ook voor en in de oude DDR bestonden zelfs wildkleurigen, maar deze zijn uiterst zeldzaam.

 

In Scandinavische landen en Amerika komen naast zwarte dieren ook blauwe dieren voor, In Engeland zijn door inkruising met witte yokohamas witte exemplaren gefokt, en ik heb per toeval een Britse dame ontmoet die de witte krielvariant met succes fokt. De witte dieren in Engeland hebben een mooie donkere kam en lellen. Echter zijn er nog genoeg die qua gezicht veel gelijkenis vertonen met yoko's, dus er valt nog te perfectioneren. In de jaren 1990 zijn er blauwe dieren uit Scandinavie naar Nederland gehaald en met die basis zijn nu een aantal fokkers van blauwe dieren. De blauwe dieren zijn te kruisen met zwarte. Uit blauwe onderlinge kruisingen kunnen vuilwitte (Splash) tevoorschijn komen, die uiterst geschikt zijn om de blauwe kleur te intensiveren, mocht deze te donker zijn.

 



Witte Sumatra krielhaan, Foto: Joni Shopland


Witte Sumatrakriel hen Foto: Joni Shopland

Exterieur

 

De houding van Sumatra doet fazantachtig aan, het lichaam wordt nagenoeg horizontaal gedragen. Zowel haan als hen hebben een laaggeplaatste, drierijige erwten kam, die zo klein mogelijk moet zijn. Dit kenmerk stamt nog uit de hanenkamp tijd, aangezien grote kammen sneller verwonden en hevig bloeden. 

De kopversierselen varieren van rood tot purperrood. Bij jonge dieren zie je vaak dat deze lichter zijn en naarmate ze ouder worden zie je ze steeds donkerder worden. De ogen zijn bruin tot donkerbruin (hoe donkerder hoe beter) zolang er nog maar onderscheid is te zien tussen iris en pupil. De kop is opvallend klein (slangenkop) en is een typisch raskenmerk.

De bevedering is strakaanliggend en vol.  Zadelbehang en halsbehang zijn bijzonder rijk. De staart is rijk bevederd en de sikkels buigen pas na tweederde van de lengte om, liefst niet slepend. De veerschachten zijn erg stijf en hard.



Deze haan is een volle zoon van een Oost-Duitse haan. Ondanks de jonge leeftijd ten tijde van de foto is de staartpartij al veel voller en langer.

Oude bloedlijnen : De huidige Europese standaard voor Sumatra vereist dat de staarten van de hanen niet de grond mogen raken. Een gevolg van de staarten zo fokken is dat deze ook minder vol zijn. De oude bloedlijnen zoals die in het oude Oost-Duitsland nog gefokt werden hadden veel langere en vollere staartpartijen. Deze staarten sleepten ook. Dankzij deze nog bestaande bloedlijnen hoort de Sumatra nog tot de langstaarthoenders. Rond 1995 zijn er dieren uit Oost-Duitsland naar Nederland gekomen waar nu nog afstammelingen van zijn. Amerikaanse lijnen hebben wel wat weg van deze oudere bloedlijn. Hun standaard vereist ook niet dat een staart niet slepend mag zijn.


Bij de hennen zijn de bovenste staartstuurveren gebogen.  De poten zijn zwartachtig tot olijfgroen, met gele zolen. Witte zolen zijn op shows een uitsluitingsfout. Soms is de zool geel zwart gevlekt hetgeen gepaard lijkt te gaan met donkerdere kopversierselen.

Sumatrahanen kunnen meersporig zijn en is ook een typisch raskenmerk. Bij sommige stammen groeien meerdere sporen volledig uit terwijl andere alleen spooraanzet vertonen.




 


Gedrag

Sumatras zijn bijzonder alerte en beweeglijke hoenders. Bij gevaar kunnen ze loodrecht omhoog vliegen. De eieren zijn wit of licht van kleur.De hennen zijn redelijk goede legsters en kunnen soms vaker broeds worden in een seizoen, waarna ze als kloek bijzonder fel zijn in de verdediging. Een van mijn eigen kloeken heeft in de vlucht een duikeling gemaakt om een van haar kuikens uit de snavel van een ekster te redden en met succes. Alles wat voorbij komt vliegen wordt met behoorlijke pit aangevallen, zelfs de hond moest vacht afstaan.

Omdat Sumatras relatief dicht bij oerhoenders staan kunnen ze door te kleine behuizing nerveus van karakter worden en daardoor zelfs minder bevruchten. Door hoge roestplaatsen aan te leggen (hoge zitstokken) bevorderd men de training-ontwikkeling van de vleugelspieren en overige bespiering. Jonge dieren kun je het best veel aan mensenbemoeienis laten wennen omdat ze anders erg nerveus worden en koste wat kost uit handen proberen te blijven. Dieren die veel in handen zijn geweest kunnen relatief tam worden. Ondanks het vechthoenderbloed zijn Sumatras relatief tolerant ten opzichte van andere dieren, ook de hanen onder elkaar. Jonge haantjes willen nog wel eens vechten tot bloedens toe en in sommige gevallen kunnen hennen daar in meedoen. Nadat beslist is wie hoger staat in de pikorde blijven verdere gevechten meestal uit, op een enkel schijngevecht na.



Meerdere hanen bij elkaar is geen probleem, Fokker en foto Wanda Zwart

Hanen die samen opgroeien tot in de puberteit spannen nog wel eens samen om een (oudere) hen tot dekking te krijgen,als de volwassen haan niet in de buurt is om ze terecht te stellen. Het is raadzaam om jonge hanen met hennen te laten opgroeien opdat ze bij latere harems weten hoe ze een hen het hof moeten maken. Haantjes die apart van hennen opgroeien zie je duidelijk afwijkend treedgedrag vertonen zodra ze hennen ter beschikking krijgen.(meer dwang)  

Sumatra´s eten net als de meeste andere hoenders insecten. Ze kunnen dan ook stevige gaten spitten en zijn meesters in uitbreken als er een lekker hapje aan de buitenkant van de ren rondkruipt. Voor een goede conditie is het aan te raden om Sumatra's een flinke uitloop te geven. Omdat Sumatra een niet doorgefokt ras is zijn ze vrijwel niet vatbaar voor bv.ziekte van marek. CRD (Chronic resperatory disease) komt bij Sumatra wel voor, maar dit is een genetisch bepaalde ziekte. Dieren die de ziekte in de genen hebben kun je beter niet  gebruiken voor verdere fok aangezien het zeker overerft.

 



Uit blauwe dieren kan vuilwit (splash) ontstaan, zoals het haantje hierboven, Fokker en foto Wanda Zwart


Koppel blauwe Sumatra's Fokker W.v.Ballekom (uit de lijn van Eigil Plöger)Foto Wanda Zwart